Een euthanasietraject loopt niet altijd zoals je verwacht. Soms moet je wensen bijstellen en aanpassen aan de werkelijkheid. Bij angst voor het lijden denkt men vaak als eerste aan euthanasie, maar sterven met behulp van palliatieve sedatie hoeft geen slechte dood te zijn. 


Het moment is nu 
 

Het is vrijdagmiddag als ik een echtgenote aan de lijn krijg die in paniek is. De dokter had euthanasie toegezegd, maar zegt nu dat het niet meer kan. Ik hoor aan haar stem dat de emoties hoog zitten en het duurt even voor ik het verhaal helder krijg. Een jaar geleden was er darmkanker bij haar man (67) geconstateerd en na operaties volgde chemo en bestraling. Het zag er goed uit, maar sinds een maand waren er weer buikklachten. Na onderzoek bleek dat de kanker teruggekomen was, maar nu ook uitgezaaid door de hele buik en de botten. Beter worden was geen optie meer en een palliatief traject werd ingezet. Een half jaar geleden hadden ze tijdens een dubbel consult een goed gesprek met de huisarts, en die wilde hem helpen met euthanasie als het zo ver zou zijn. 

Nu neemt de pijn sinds een week toe en wordt het ondragelijk. Ze belden naar de praktijk, maar de huisarts was vrij en niet beschikbaar. De assistente verzocht hen om maandag terug te bellen. De echtgenote vindt het schandalig dat de vervanger niet wil komen om 
de euthanasie te verlenen en wil de oncoloog vragen. Dat zou een optie kunnen zijn, maar is het haalbaar?
 

Acute euthanasie niet reëel 

Om helder te krijgen hoe groot het lijden is vraag ik door: welke klachten er zijn er en hoeveel tijd zou hij nog hebben? De buikpijn is zo hevig dat de morfinepleisters niet meer helpen; hij ligt te rollen in bed. Ik begrijp hieruit dat wachten tot maandag geen optie is, maar ook dat een opname in het ziekenhuis, waar de oncoloog een euthanasieprocedure moet opstarten niet meer reëel is. 

Ik probeer uit te leggen dat een acute euthanasie niet te regelen valt. Het euthanasieverzoek is namelijk niet over te dragen aan een vervangend (huis)arts. De nieuwe huisarts moet de vraag opnieuw gaan verkennen en die tijd is er niet. Ook kan de SCEN-arts er niet binnen een dag zijn en heeft de apotheek niet de benodigde medicatie op voorraad. De echtgenote is vooral boos en kan moeilijk luisteren. 

Wensen bijstellen en loslaten

Omdat euthanasie geen optie is, adviseer ik haar de vervangend arts voor te stellen om met palliatieve sedatie te starten als ze wil dat het lijden snel zal stoppen. Door toediening van een slaapmiddel en een sterke pijnstilling wordt hij dan diep in slaap gebracht, zodat hij niet meer lijdt. Het geven van de eerste slaapmedicatie kan vergeleken worden met het moment van euthanasieVoor die tijd kan er nog afscheid worden genomen.  

Het begint door te dringen dat euthanasie geen optie meer is. Ik adviseer om haar gevecht om de euthanasie mogelijk te maken, los te laten. Bel de huisartsenpraktijk en bespreek de ernst van de situatie en de mogelijkheid van palliatieve sedatie. Laat los, wees nog samen en neem afscheid! 

Wanneer je het anders verwacht, kan het lastig zijn om je open te stellen voor een andere manier van sterven, maar ook dit is een waardige manier van doodgaan. Ik ben dankbaar dat ik door meedenken en het geven van informatie haar boosheid heb kunnen ombuigen naar loslaten, zodat ze nog afscheid van elkaar hebben kunnen nemen.  

Herman Speerstra


Blog Adviescentrum: Soms moet je loslaten
Herman.png

Herman Speerstra is sinds 2009 als coördinator op het Adviescentrum. Als verpleegkundige merkte hij dat de dokter vaak besliste voor de patiënt. Mensen kunnen dat zelf, vindt hij, maar hebben dan wel correcte informatie nodig.

Ontvang onze nieuwsbrief

De NVVE maakt gebruik van cookies

De NVVE maakt altijd gebruik van noodzakelijke cookies. Dit zijn functionele en analytische cookies om deze website beter te laten werken en om het websitebezoek te analyseren.
Onze website maakt daarnaast óók gebruik van cookies die niet noodzakelijk zijn. Het gaat om sociale media cookies en tracking cookies. Lees wat deze doen in onze cookieverklaring.