Herinnert u zich de film ‘Still Alice’? Een hoogopgeleide vrouw met dementie probeert haar eigen levenseinde te regisseren. Ze neemt een filmpje op waarin ze zichzelf in de toekomst toespreekt. Als ze bij het voortschrijden van de ziekte bepaalde vragen niet meer zal kunnen beantwoorden, moet ze dat filmpje bekijken. Na verloop van tijd is het zover. Op het filmpje ziet ze hoe ze zichzelf instrueerde: ‘Ga naar de slaapkamer. In het kastje met de blauwe lamp zit een doosje pillen. Die moet je in één keer slikken’.

Natuurlijk lukt het niet. Ze kan de instructies niet onthouden terwijl ze de trap op loopt, wordt afgeleid door van alles en nog wat en tenslotte vallen de pillen op de grond. De zorgvuldig geplande zelfdoding mislukt.

Als ik voor de zoveelste keer iemand hoor zeggen dat ze op de dag van de diagnose dementie meteen haar zelfdodingspillen zal nemen, dan weet ik al hoe laat het is. Dat gaat niet lukken.

Een diagnose dementie is er niet van de ene op de andere dag. De omgeving ziet het al maanden aankomen. Of zelfs al jaren. Het aarzelen, de besluiteloosheid. Het ontkennen of bagatelliseren van de feiten. De achterdocht of boosheid als een naaste voorzichtig ter sprake brengt dat het niet helemaal goed gaat.

Als de diagnose wordt gesteld zijn de naasten zelden verbaasd. Meestal is er opluchting dat er eindelijk een verklaring is voor de enorme veranderingen in de persoonlijkheid. Een pittige vrouw is veranderd in een bescheiden muisje en ziet geen enkele reden om het leven te beëindigen. Het gaat toch best goed zo? Bovendien zijn de kleinkinderen zo lief. Nee, ze wil helemaal niet dood...

De narigheid bij dementie is de combinatie van het gebrek aan inzicht, het onnavolgbaar redeneren in een richting waarmee het nemen van een besluit kan worden vermeden en het verdampen van het organisatievermogen. De regie over het levenseinde verdwijnt.

Zelfdoding bij dementie kun je vergeten. Letterlijk. Euthanasie is soms wel haalbaar. De NPO-documentaire Voor het te laat is van Gerald van Bronkhorst volgt twee vrouwen met dementie die euthanasie krijgen. Deze vrouwen behoren tot de zeldzame groep mensen die ondanks hun dementie nog voldoende inzicht én begripvolle naasten hebben die de organisatie op zich nemen.

Degene die vol bravoure roept dat ze meteen na de diagnose zelf pillen zal nemen lijkt vooral zichzelf voor de gek te houden. ‘Als ik dan toch dement word, dan word ik het op een niet-demente manier. Want gewoon dement zoals bij al die anderen die mij voorgingen – dat kan gewoon niet. Dat past niet bij mij’. Is het grote ontkennen van de feiten bij deze persoon al begonnen?

De documentaire Voor het te laat is kunt u online bekijken via de website The End van de NVVE. 


Dementie: zelfdoding kun je vergeten
Carla.png

Carla Bekkering is fysiotherapeut en sinds 2011 coördinator van het Adviescentrum. Ze hecht veel waarde aan het geven van goede informatie over het levenseinde omdat mensen daarmee zoveel mogelijk eigen regie kunnen houden. 

Ontvang onze nieuwsbrief

De NVVE maakt gebruik van cookies

De NVVE maakt altijd gebruik van noodzakelijke cookies. Dit zijn functionele en analytische cookies om deze website beter te laten werken en om het websitebezoek te analyseren.
Onze website maakt daarnaast óók gebruik van cookies die niet noodzakelijk zijn. Het gaat om sociale media cookies en tracking cookies. Lees wat deze doen in onze cookieverklaring.