Hoe als naaste om te gaan met de doodswens van een psychiatrische patiënt. 

1. Wat moet ik doen als mijn naaste een euthanasievraag heeft?

Een euthanasievraag van een naaste kan tot veel verwarring en angst leiden, want dit kan betekenen dat je de naaste gaat verliezen. Zo’n euthanasievraag komt echter vaak niet uit de lucht vallen. Een lange strijd tegen de ziekte en het onbegrip dat daar vaak voor is, is daaraan voorafgegaan. Het is dan ook belangrijk dat je in gesprek gaat met je naaste zodat die zich gehoord voelt en jij goed zicht krijgt op de reden voor de wens tot euthanasie. Natuurlijk wil je niet dat een dierbare zal overlijden. Dat kun je hem of haar ook gewoon duidelijk maken, maar realiseer je je wel dat je het bespreekbaar moet houden. De deur dichtgooien kan veel kwaad aanrichten.


2. Waar kan ik terecht met mijn vragen en twijfels?

Een verzoek tot euthanasie van een naaste is vaak heel ingrijpend en roept veel vragen en twijfels op. Op de eerste plaats is het van groot belang dit met degene die om euthanasie vraagt te bespreken. Ook de betrokken behandelaar kan hierbij een rol spelen. Hij of zij kan een goed beeld geven van de toestand van de patiënt en de eventuele te volgen procedure.

3. Hoe kan ik mijn naaste helpen bij een wens tot euthanasie?

De vraag om in aanmerking te komen voor euthanasie, hoe sterk die ook aanwezig kan zijn, roept vaak de wens tot intensieve ondersteuning op. Een naaste is daar meestal de aangewezen persoon voor. Bij een wens tot euthanasie is het van belang dat de behandelaar hiervan op de hoogte is. Het is voor een naaste niet altijd gemakkelijk om dit met de behandelaar te bespreken. Ook kan het zijn dat de behandelaar dit thema niet wil bespreken. De cliënt kan in beide situaties hulp van een naaste gebruiken. Ook is het belangrijk dat degene die om euthanasie vraagt goed op de hoogte is van de zorgvuldigheidseisen die aan euthanasie gesteld worden. Naast de behandelaar kan de naaste hierin een belangrijke rol in spelen. Je kunt samen informatie opvragen bij de NVVE en Expertisecentrum Euthanasie (voorheen Levenseindekliniek).

4. Wat kan ik doen als mijn naaste euthanasie wil en daarvoor geen gehoor vindt bij de behandelend arts?

Het gebeurt vaak dat een behandelaar niet bereid is of niet in staat om welke persoonlijke redenen dan ook om mee te werken aan het verzoek tot euthanasie. De behandelend arts is volgens de Richtlijnen moreel verplicht om met de patiënt op zoek te gaan naar een arts die wel openstaat voor euthanasie.

5. Hoe bereid ik mij voor op de dood van mijn naaste?

Je kunt je alleen maar voorbereiden als je accepteert dat de doodswens serieus is en dat die wens niet van vandaag op morgen is ontstaan. Probeer je daarbij te verdiepen in de positie van je naaste. Je komt hoe dan ook in een situatie terecht waarin je heen en weer geslingerd wordt tussen heftige gevoelens van wanhoop, woede, verdriet en angst. Die situatie kun je alleen aan als je het uiteindelijk leert accepteren. Dat kost tijd. Neem die tijd en zoek, als dat nodig is, hulp om te leren met de situatie om te gaan en om je voor te bereiden op wat komen gaat.

6. Hoe reageer ik als ik merk dat iemand in mijn omgeving een doodswens heeft?

Als je merkt dat iemand een doodswens heeft, kun je er het best over gaan praten. Gehoord worden lucht enorm op voor degene met een doodswens. Luister vooral en veroordeel niet. Probeer een gesprek aan te gaan of een doodswens serieus is. Je eigen gevoelens zullen enorm heftig zijn. Heb je iemand die je vertrouwt om over je eigen emoties te praten? Dat is wel belangrijk om stoom af te blazen.

7. Wat moet ik dan zeker niet en wel doen?

Neem het serieus en bagatelliseer het nooit door antwoorden zoals “maar het leven heeft zoveel te bieden”; “dat kun je toch niet menen”; “weet je wel wat je mij daarmee aandoet” en wat voor teksten dan ook. In plaats daarvan kun je beter vragen stellen zoals: waarom, hoe had je dat gedacht? Blijf in gesprek en raad aan hulp te zoeken bij huisarts en/of psychiater en bied aan om mee te gaan naar die gesprekken. Als je het voor de eerste keer hoort, schrik je vreselijk en ben je geneigd direct te zeggen dat het flauwekul is en nergens voor nodig. Zeg zeker niet dat het zulk mooi weer is, dat de natuur zo mooi is of dat je er niet over wilt praten. Probeer een gesprek aan te gaan om duidelijk te krijgen of de persoon met suïcidevoornemens bezig is en op welke manier. Je neemt het probleem dan serieus waardoor je in contact kunt blijven. In veel gevallen wordt er van de dood afgezien als gesprekken erover mogelijk zijn.

8. Wat doe ik als niemand snapt dat ik achter de doodswens van mijn naaste sta?

Je hebt waarschijnlijk zelf heel erg geworsteld met de situatie voordat je die kon accepteren. Verwacht dus niet dat anderen je houding direct zullen begrijpen. Misschien komt van sommigen dat begrip zelfs nooit. Hoe moeilijk ook maar sta er niet te lang bij stil, ga er niet te diep op in, word niet kwaad en weet dat je je niet hoeft te verdedigen.

9. Waar kan ik nazorg krijgen als de euthanasie van mijn naaste is voltrokken?

De behandelend arts neemt na het verlenen van de levensbeëindiging op verzoek aan patiënten met een psychische stoornis binnen 6 weken contact op met nabestaanden om na te gaan of mogelijke complicaties in het rouwproces dan wel emotionele problemen nadere professionele beoordeling en behandeling behoeven.

10. Tot slot. Het is mooi als er tussen jou en je zoon, dochter, partner of vriend(in) over de naderende dood kan worden gesproken. Dat geeft veel troost en sterkt jullie beiden als het zover is. Zo kunnen jullie afscheid nemen in de volle overtuiging dat het goed is zo.
(Bron: SEP)


Ontvang onze nieuwsbrief

De NVVE maakt gebruik van cookies

De NVVE maakt altijd gebruik van noodzakelijke cookies. Dit zijn functionele en analytische cookies om deze website beter te laten werken en om het websitebezoek te analyseren.
Onze website maakt daarnaast óók gebruik van cookies die niet noodzakelijk zijn. Het gaat om sociale media cookies en tracking cookies. Lees wat deze doen in onze cookieverklaring.