Voltooid leven

Wat is voltooid leven?
Sommige mensen willen sterven omdat ze hun leven als voltooid ervaren, bijvoorbeeld na een lang en goed leven, of door ‘levensmoeheid’. Vooral oudere mensen voelen vaak dat hun leven lang genoeg heeft geduurd of geen zin meer heeft.

Mag euthanasie bij voltooid leven?
Als er geen medische reden is voor het lijden, is euthanasie volgens de wet niet toegestaan.  

Wel bij ‘stapeling van ouderdomsklachten’
In 2009 heeft de artsenfederatie KNMG bepaald dat ook bij een stapeling van ouderdomsklachten er sprake is van een medische aandoening. Als u lijdt door meerdere ziekten of medische kwalen die horen bij oud zijn, kan euthanasie volgens de wet soms wel. Dit heet ook wel een ‘stapeling van ouderdomsaandoeningen’.

Wat zijn ouderdomsklachten?
Dit zijn medische klachten die het gevolg zijn van ouder worden. Denk aan gehoor- of gezichtsverlies, slecht lopen, incontinentie, geheugenverlies, artrose, enzovoort. Als dit leidt tot dingen niet meer kunnen en verlies van waardigheid, kan dat ondraaglijk lijden veroorzaken. 

Zelf regie voeren– het behandelverbod 
Als euthanasie niet mogelijk is, kunt u ervoor kiezen om af te zien van behandelingen. Voor het geval dat u dit later zelf niet meer kunt zeggen, stelt u een behandelverbod op. Hierin legt u vast dat u onder geen enkele omstandigheid behandeld wilt worden, ook niet als er kans is op herstel. Lees meer over het behandelverbod.

Achtergrondinformatie over voltooid leven

De problematiek van voltooid leven houdt niet alleen ons en onze leden bezig, maar is ook een politiek en maatschappelijk discussiepunt. De rechtsgeleerde Huib Drion trapte de discussie af in 1991 en anno 2020 heeft Tweede Kamerlid Pia Dijkstra een wetsvoorstel ingediend dat het mogelijk moet maken voor oudere mensen om hulp bij zelfdoding te krijgen zonder dat er sprake hoeft te zijn van een medische aandoening die lijdt tot ondraaglijk lijden. In 2023 heeft Tweede Kamerlid Anne-Marijke Podt een aangepast voorstel van deze initiatiefwet ingediend. Hieronder de volledige tijdlijn:

1991
Het zelfgewilde einde van oudere mensen – Huib Drion

2001
Filmfragment interview Huib Drion

2010
Burgerinitiatief Voltooid Leven

Juni 2011
De rol van de arts bij het zelfgekozen levenseinde

Juni 2014
Opdracht Adviescommissie Voltooid Leven

Oktober 2014
ZonMw – Kennisagenda Ouderen en het zelfgekozen levenseinde (samenvatting)

ZonMw – Kennissynthese Ouderen en het zelfgekozen levenseinde

Mei 2015
Inbreng van de NVVE voor de Adviescommissie Voltooid Leven

Juli 2015
Rapport NVVE – Voltooid leven, de ervaring

Nov. 2015
Uitkomsten Enquête over Voltooid Leven onder NVVE leden

Februari 2016
Rapport van de Adviescommissie Voltooid Leven (o.l.v. Paul Schnabel)

Reactie NVVE op adviescomissie Voltooid Leven