Mensen met een psychiatrisch ziektebeeld zoals schizofrenie of een bipolaire stoornis, zonder uitzicht op verbetering, kunnen psychisch erg lijden. Zo erg dat ze een doodswens hebben. De euthanasiewet maakt geen onderscheid tussen lichamelijk of geestelijk lijden, maar het is wel zo dat het lijden van een psychiatrische patiënt moeilijker te duiden is.

Euthanasie en psychiatrische aandoeningen

De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) heeft voor psychiaters een richtlijn opgesteld hoe om te gaan met het verzoek om euthanasie of hulp bij zelfdoding door patiënten met een psychiatrische stoornis. De praktijk wijst uit dat het volgen van deze richtlijn en het besluitvormingsproces een langdurig traject kan zijn. Het komt enkele keren per jaar voor dat een psychiatrisch patiënt hulp bij zelfdoding wordt verleend.

Het kan voor artsen lastig zijn het lijden van een psychiatrisch patiënt vast te stellen. U kunt een arts die sterk twijfelt wijzen op de steungroep voor artsen die ruggespraak willen houden.

Voor iemand met een psychiatrische stoornis kan het soms al helpen als hij of zij zijn/haar gevoelens en angsten kan delen met iemand die soortgelijke problemen heeft. Daarvoor kunt u terecht bij lotgenotencontact. Ook voor familieleden van mensen met psychische problemen is er een dergelijke organisatie.

Stichting Euthanasie in de Psychiatrie komt ook op voor mensen met psychiatrische aandoeningen met een euthanasieverzoek.

Veelgestelde vragen

  • Wat doet de NVVE voor psychiatrische patiënten?

    De NVVE spant zich ervoor in dat de ruimte die de euthanasiewet biedt voor hulp bij een zelfgekozen levenseinde voor mensen die ernstig psychisch lijden gebruikt wordt. De NVVE probeert, samen met de steungroep van psychiaters en met partijen als Ypsilon en Stichting Euthanasie in de Psychiatrie, te voorkomen dat deze mensen vaak geen andere keus overhouden dan hun leven in eenzaamheid en op gruwelijke wijze te beëindigen.
  • Voor welke psychiatrische patiënten kan de NVVE zich inzetten?

    De NVVE kan chronisch psychiatrische patiënten helpen die geen uitzicht hebben op een redelijk perspectief en daarom een duurzame en consistente doodswens hebben. De NVVE kan niets betekenen voor mensen die een doodswens hebben die veroorzaakt wordt door wanen of psychose of mensen die in een gesloten afdeling zijn opgenomen.
  • Is euthanasie/hbz mogelijk bij iemand met een RM (Rechterlijke Machtiging)?

    Nee, iemand krijgt RM opgelegd op basis van de wet BOPZ als hij een reëel gevaar voor zichzelf of zijn omgeving vormt. In zo’n situatie is het onwaarschijnlijk dat persoon in kwestie in staat is tot een goede beoordeling van zijn eigen situatie . Er kan derhalve geen sprake zijn van een weloverwogen en vrijwillig verzoek om HbZ en niet voldaan worden aan de zorgvuldigheidscriteria van de wet.

  • Mag een psychiatrische patiënt een behandeling weigeren?

    Iedere patiënt mag een behandeling weigeren op basis van de WGBO, bijvoorbeeld om bepaalde medicatie te gebruiken. Echter in geval van een in bewaring stelling wordt de patiënt geacht niet in staat te zijn om voor zichzelf de juiste keuze te maken en kan besloten worden om een behandeling te starten of voort te zetten. 

  • Hoe vaak komt het voor dat een psychiatrische patiënt hulp bij zelfdoding krijgt?

    Ondanks het feit dat de NVVP (Nederlandse Vereniging Voor Psychiatrie) een richtlijn voor psychiaters heeft geschreven om als norm te dienen voor een zorgvuldige behandeling van vragen om hulp bij zelfdoding en de euthanasiewet ruimte biedt voor hulp bij zelfdoding aan een psychiatrische patiënt,  blijkt uit recent onderzoek dat daadwerkelijke hulp bij zelfdoding in de psychiatrie echter zelden plaatsvindt.

Over de NVVE

De NVVE is er voor iedereen die waardig wil sterven. Wij willen een optimale uitvoering van de euthanasiewet, vooral voor groepen die in de praktijk geen hulp krijgen, zoals mensen met dementie, chronisch psychiatrische patiënten en ouderen die vinden dat hun leven voltooid is.

Het Adviescentrum van de NVVE staat altijd voor zijn leden klaar. Wij zijn op werkdagen tijdens kantooruren bereikbaar voor al uw vragen over het (naderend) levenseinde.

Lees verder

Documentaire

Moeders springen niet van flats

Deze indringende documentaire van Elena Lindemans toont waar het strenge euthanasiebeleid in Nederland toe kan leiden. De film is een confronterende zoektocht van de programmamaakster naar de wanhoopsdaad van haar moeder.